Tuesday, July 6, 2010

JIVIT - July 2010 ank





Dhanvti nodor hea mhoineachea borpavollicher!

OGRLEKH
Michael Gracias

Amchea Mungllurchea bhavamnim porot ekdam vatt dakhoilea. Toxe Mungllurche amche konknni bhav amchech. Xekddeam adim itihasik karonnank lagon Gõychi bhuim soddun gelole. Vetana mat aple avoi bhaxek sangatan gheun gele. Avoi bhaxek aplea sangata gharant davorli ani ticho boro poramos kelo.
Gõy konknni bhaxecheo maz khoro, punn konknnink man melloun ghetlo to amchea Mungllurkar bhavamnim;, zaum to 1995 vorsacho poilo ontor-raxttrik konknni mell, vo konknni bhaxecho bavtto, sonvsarache xikarer pavoupi Konknni Nirantari hi kariavoll, zache vorvim konknni bhas Guiness Book of World Records-ant 2008 vorsa pavli. 2009 vorsa tanchem poilem vixv konknni songit puroskar dobazo kelo ani ondum Novembr-Dezembr mhoineant 25 disanchem vixv-konknni sonvskrutik porob Mungllurant zaunchi asa.
Konknni bhaxecho vevhar mutt bhor lokachea hatant asa ani hea khatir hea bhaxecho favo to ukol zaina. Konknni bhaxe khatir ekuch lipi aschiani ti nagri lipi ani hea khatir dusreo soglleo lipi kobar korunk tanchi manddnni. Hea khatir soglleam lipiank ek sarkho man ani sonman mellcho mhonn amchea Mungllurkar bhavamnim anink ek vhoddlem panvl marlam.
Mungllurcho jyextt konknni sahityakar Edwin J F. D’Souza hannem, konknni bhaxechea mollar choltolo lipincho vegllochar na-nopoit korpacho proyotn kela. Fevrerachea 15 ani 16 tarker zalolea Sahitya Akademichea “Executive Council” ani “General Council”-anche boskent tannem ho kauz manddlo. Konknni bhaxechea vivid lipinim boroitoleancher koxe toren onit zalea ani Akhil Bharatiya konknni Porixodechem dhoronn ‘ek bhas, ek lipi, ek sahitya…’ koxe toren amche bhaxek nisonttonachea margar pavoita hem powerpoint presentation korun dakhol kelam. Tache mud’deanchi khollai polloun Sahitya Akademichea vangddeamnim taka boro protisad dilo ani ho mud’do ‘Language Advisory Board’-ak patthounk tannim nirnnoi ghetlo. Edwin J F D’souza bab-ak amche khalti dhinvas. Somest niz konknni bhoktamnim hea sahityakarak chepem kaddunk favo. Ondum Dezembrache 19ver ami Gõyche suttkecho bhangracho utsovachi survat kortole. Heach nimitan Romi-lipichea bhoktamnim ani xisamnim aple lipichi suttka korunk cholvoll zuru korunk zai.
Sotkar-puroskarache dobaje korun hi cholvoll zaunchi na. Xharantle vosre soddun ami ganvchea tinttear ani manddar veche poddttole ani ganvantlean suttkeche nare gazoun xharant ienvche poddttole. Dor motdarsonghant vochun, thoinchea man-respeit asloleam motdarank ghevn ami tea tea amdarank veddo ghalum-ia ani assemblint ho prosn soddounk taka avhaan korunk zai. Je montri hea kauzak tenko dinant, vo hea kauzachi seva aplea vonttamninch korta, tankaim buddh xikounk zai. Te mukhel soire astat thoinsor, kalle bavtte dakhoun tancho bohixkar ghalunk zai.
Hem sogllem korche adim ami amchench ghor zagear ghalchem poddttolem. Amcheach vangdda aslole nagrivaleanche dolal konn te ami zannant mhonnttoch tankam poile kuxin kaddche poddtole. Kaim zann Romi lipyent fokt aplo pottlo bhorunk asat, hankaim ami kuxin dovorche poddttole. Osleank bhairavn, promannikponnan ami hi cholvoll choloilear zoit jerul hatallunk pavtole.
Anink ek, ttika korunk sompi punn fuddem sorun vavr korunk avgodd. Ttika korunkuch bosche nhoi. Hat mukhar kaddun vavrui korum-ia. Konknni bhaxekhatir amkam Romi lipi zai zalear susegadponn fafddun sakaratmak vavr korunk toyari korum-ia.


Vixv KOP 2010

Waka Waka eh eh
Tsamina mina zangalewa
He favttik Afrika….

Porot ekdam viskollit zalolo sonvsar futtbolachea nadar ektthaim ailoso dista. Vixvbhor zaupi maramari, zhuzam, dukham visron futtbolache mogi ektthaim aile. Futtbol pixe Gõykar ‘are mar re’ ‘pass di re’ ‘fuddem voch re’ xobd moidanar nhoim tori TV samkar tori he nare thonddantlea apsuk bhair sortat te khinn aile. Gõykar mhollear futtbol ani futtbol mhollear Gõykar ho zor Dokxinn Afrikent suru zalo. Vixv kop mhollear Gõyant nhoim Bharotbor dispot’tti yeradari bond poddtta, ani sanz zali kim dhanvim dhanvim protek zann ghorantle TV samkar bosta ani magir ...‘mar re to’ ‘otho kit’ kot re!’ nare soddtta. Kednanch nam khellpi ani bolak lozpi hea mosomant mhoinobhor ap- aplea avddichea pongoddak jikhpacho nett dita. Namnnechea khellgoddiank moidanar magic kortonam polleun tanchi tan ani bukh nivta ani sanjechea kopachi iad zainam.

Zakumi: Vixv kop 2010 Mascot
Vixv kopacho itihas:
Poilench Futtbol vixv kop 1930-ant Uruguay-nt suru zalem. Tea kallant atam cholta toxi Olympic choltali, ani tantunt futtbol pongoddui bhag ghetale punn tednache Olympic somiticheo futtbola vixim kaim otti asleo teo mhollear vevsayik (professional) khellgoddeank tantunt vantto gheunk porvangi nasli teach khatir futtbolachea mhalgoddeank dislem kim soglle ‘top’ khellgoddi ap-aplea dexa khatir kiteak khellche nhoim? Ani hez yevzonne velean 1930-ntlo Uruguay desant Montevideo xharant Federation Internationale de Football Association-n (FIFA) hannim sonvsarachem poilem vixv kop ghoddun haddlem. Tea kopacho nimnno khell yezman Uruguay Argentina virudh 4-2 golamnim jikhlo. Vixv kop zalea uprant FIFA-n oso nirnnoi ghetlo ki protek chear vorsak oso ek vixv kop rochun haddcho ani khoreanich hea vixv kopa uprant futtbolacho khell itlo ‘popular’ zalo kim sonvsarbhor prekxok ho khell avddin polleunk laglo. Tea uprantlim don kopam magir, 1934 vorsant Italy-nt ani 1938 vorsa Fransant ghoddun haddlim, punn tea fuddem Sonvsarik Dusrem Zhuz-ak(1939-1945) lagon 12 vorsam meren tem xokeo naslolean ghoddo nastonam urlem. 1950-nt porot ekdam tem Brazil-ant suru kelem, tea uprant neamit tem dor chear vorsank ghoddun haddlem tantunt tachi priyota itli vaddli kim sodeachea vixv kopant sumar 300 bilianv lok he khell umollxiken polletat.


MHOINEACHI MULAKHAT

Digamber Kamat-achea sorkaran aplea sot’techi 3 vorsam somorombhli. Heam tin vorsam vixim, Gõycho jextt potrkar Julio D’Silva-n, mukhel montri Digamber Kamat-a lagim kelolea bhasabhaxecho ek vantto tumche mukhar dovortam.


Gõycho Mukhel Montri zavn tumchea sorkaran tin vorsanchi xim par kelea. Ho tin vorsancho kall tum koso polletai?
Bhavnam matxim ghuspololim asat. Eke vatten dadosponn asa zalear dusre vatten matxi niraxa-i asa. Mukhel montri zavn ami khupxa lokachea jivitant bodol haddla hachem dadosponn ami bhogtanv zalear zai tea vegan amchim kaim kariam zavunk na mhonn niraxa-i asa.

Mukhel Montri mhonn tabo ghetanch, tuzo sorkar aam admi-cho sorkar zatlo mhonn tunvem avahan kel’lem. Hem zalam kai kitem?
Dubava viret ami aam admi-chea jivitant bodol haddla ani mhozo sorkar tor lokachea boreakuch vavurta. Aiz Gõychea protek ganvant tuka konn na konn melttolo zaka mhojea sorkaran haddlolea sovlotincho faido zala. Udaronak, protek ganvant aiz bhaji zanv follam zanv masli vikteleank amchea sorkaran dilolea sovloti vorvim, aplo vevsai korunk sompeponn mel’llam ani takach lagon tanchi iennavoll vaddlea ani te te ghorabe aiz dadoxi asat.

Punn lok utsukt asat, khuxal na so dista karonn vochot thoim, lok sorkarachi ninda korta ani andolonam legit korta.
Soglleankuch satisfeit korunk zaina ani hakach lagon thodde kodden oddchonneo asat. Punn mhotvachem mhonnttat tem, hea oddchoneank ami koso fuddo kortat tem pollounk zai. Mhojem tor dhoronn asa ki soglleank vangdda ghevun fuddem vhochpachem ani hakach lagon hanv tea tea lokak mellun, tanche prosn somzun ghevpachi tozviz korta. Hantunt gorjechem mhonntta tem, bhasabhas chalu dovorpachi.

Gõy pradexik ievzonn 2021 (Regional Plan 2021) ek vadacho vixoi zala. Haka itlo kall kiteak lagla?
Poile suvater, Gõy pradexik ievzonn 2011, zache virudh edem vhoddlem andolon zalolem to hanvench rodd kelo, hem konnench visrunk favona. Atam Gõy pradexik ievzonn 2021 toyar korunk ami zata titlea lokacho aspav ghevcho mhonn tharailem ani hakach lagon to ami dor eke ponchayotint chorcha korun, ganvchea lokanchim suchona ghevun amkam dhadchem mhonn sanglem. Hem sogllem korunk, itlea ponchayotinim dil’leo suchovneo tantunt samoll korunk kall lagtoloch nhoim? Punn lokan hem visrunk favona ki mhojea sorkaran Gõy pradexik ievzonn 2011 rodd kelo ani mhojeach sorkaran Gõy pradexik ievzonn 2021 toyar korunk to loka fuddem dhaddlo.

Romi Konknni lipik maneotai divpachi magnni azun chalu asa.

Sorollponnim nhoi zalear indirectly tori mhojea sorkaran Konknni bhaxechea Romi lipik maneotai dilea. Romi lipik maneotai divpak ji magnni keloli tache fattlean mukhel hetu aslo to Konknni lipik sorkari onudan mellchem. Mhojea sorkaran tor Dalgado Konknni Akademik onudan dilam! Tech porim, mhojea sorkaran Tiatr Akademi sthapit kelea. Hache velean Romi lipik khubuch faido zatlo kiteak chodd xe tiatr Romi lipintleanuch boroitat.

MICKY-K FASKENT GHALPACHO HO PROYTN?
Michael Gracias
Ekleachem duens dusreachem vokhod oxi amchea bhaxent mhon’nni asa. Eklo duensan tollmolltta thoim tea monxachea duensa khatir dusro khuxalkai monoita. Fattlea mhoineant Micky Pacheco sombondim ghoddlolea ghodditancher nodor marlear, Nadia Torradochea mornnachem duens kaim zannank vokhoduch nhoi punn ek tonik zalam oxem disun ailam. Kheritponni Micky Pacheco-k faskent ghalpacho dhaddxik proyas chol’la, oso sur aikunk ievnk lagla. Choukoxechi dixa pollelear, Nadiachea atmghat korpant Micky Pacheco-cho hat asa mhonn provar korpachea hetvan,tanche modem onoitik sombond asle hem sidh korpacho proyas chol’la.


MEL’LE MOXIK BARA XER DUDH
Jayant Chandrapurkar
Thou shall not speak ill of the dead mhonn Inglezint ek mhonn asa. Punn Nadia Joela Torrado morun Deva mukhar aplea korneanchi zoddtti diunk ubem aslem tednam tichim ghorchim, hanga sonvsarant tiche itle gunn gavunk laglim ki monant ek dubav upraslo. Kiteak he ostorek ek xegunni mhonn dakhovunk itli tozvit kortat? Ani fuddem kitem zalem tacher ti kitli xegunni ani tichim ghorchim kitlim dekhivont aslem tem somaza fuddem ailem.
Ticho kaidea pormonnem ghorkar Winston Barreto, zache sangata ti ravona zalear atam chear vorsam zalim, mhonnta ki Nadia ek bori ani mogall ghorkarn asli. Ti tor bori ani mogall ghorkarn asli zalear aplea poti vangdda fokot tin vorsam kiteak ravli? Fatlea char vorsank Nadia aplea ghorkara sangata ravonasli ani tori-i punn ticho ghorkar mhonnta ki ti bori ani mogall ghorkarn asli!!!
Nadia zori bori ani mogall ghorkarnn asli zalear toch Winston Barreto tika kiteak martalo? Toch Winston Barreto tika kiteak tapoitalo? Ani teach Winston Barreton tika jivexim marpachi dhomki kiteak diloli? Winston Barreton Nadia tapoilem, jivexim marpachi dhomki dili ani tika marlem mhonn pulisen teach Nadia-n ani tichea bhavan tokrari keleo asat. Zori tor Nadia bori ani mogall ghorkarnn asli zalear Winston Barreton tika itlem kiteak sotailem? Hacho orth oso zata ki Winston Barreto atam fott marta na zalear Winston Barreto-nt kitem tori unnem asa ani takach lagon to aple bori ani mogall ghorkarnnik sotaitalo!

'Konnacheo Moxi ani Konn Kaddtta Utthaboxi'

-Marcos Gonsalves

Fattlea mhoineant borech hal zale. Amche. Mhonnge potrkaranche! Horxim potrkaranche hal choddxe konnak dixtti poddonant. Punn tea halam vixim magir ken'naim khobor korum-ia. Sodea je hal zaleat te samke gorje bhaile. Lokache nodrentlean mat bhasabhaxeche mud'de. Dekhun loka khatir, dusrea utramnim vachpeam khatir hal mat amchech! Potrkaranche.
Don disam fattim Kuddchoddeavelo ixtt mel'llo. Tachi tumkam ghoddie yad astoli. Kuddchoddear Romi lipichem sam’melon zal'lem tea vellavelo ixtt.
'...hea disamnim tumchem ekdom borem veta, nhoi?'-Ixttan mhollem.
'Kiteak re baba, oxem mhonntta?'-hanvem ulott vichar korpak vell kelo na.
'Kitem na kitem asach tumkam. Batmeo falt' nant. Aiz G-7 zalear faleam John. Anik atam Micky'. To anikui kitem tori sangpacho yotn kortalo. Mat hanvem modinch tondd ghatlem.
'Are, hantunt amkam kitem boreponn?', hanvem prosn kelo. Punn to kitem sangpak sodtalo hachi mhaka sulus lagli. Atam mhollem, haka vixoya koddlean ghunvddaun dusri bazu dakhounchi poddttoli. Na zalear 'amchench' borem mhunn dusreankui sangot vet'lo. Punn to kitem sangpak sodtalo tem mat kaim promannan khorem aslem.


KONKNNI BHAS ANI GÕYKARPONN
Miguel Braganza

Jitli Purttugez loskoramnim Konkan’nachi zomin aplea tabeant 25 Novembr 1510 disa ani tachea uprant ghetli, titlea prodexachem nanv “Gõy” oxem ami atam vollkhotanv. Ami sogle Konkanantle Konknni ulovpi Konknne. Zanv Kristanv, zanv Bamonn, Bhott, Bhonddari, Kharvi, Moratto vo Moir, ami soglle poile Konknne na zalear porki monis. Gõy prodexan zolmank aila to Gõykar! Mull Gõykar mhunnon konnuch na. Khorem mhunttlear “Gõy” ek ghulamachem khunn. 19 Dezembr, 1961 vorsa amkam suttka mel’lli na. Ami amchea monant ozunui ghulam asat. Miner ozunui Portugez “Titulo de Concessao” vorvim min kaddttat. Ami ozunui Purttugez kaideam pormonnem kazara vorvim “Commiao de bens” zoddtanv. Ami ozunui amchea salanim Portugez “Nao falla nossa lingua” adex palltanv. Iskolamnim amchi bhas mhunnon antruzi boli amchea bhurgeank xikoitanv. Ami Purttugez nhoi, mistiz-ui nhoi ani bamonn-ui nhoi. Ami ghulam!

Konknni bhas fokot Gõychi nhoi, punn ak’kea Konkannachi. Konkann somudra patri vo kinaro suru zata Maharashttran ani sompta Kerala prodesan. Gõy zavun asa Konkannacho ek lhan bhag. Konknni sahitya asa Kannad, Romi, Perso-Arabi, Devanagri ani Malayalam lipienim. Konknnint Gõykarponn na punn Gõykarponnant Konknni asa. Hi fott zalear Konknni ulovpi Mungllurkar and Karwarkar-amcher, ’Gõykar, Gõykar’ mhunn xeboi ghalpi lok kiteak ozunui add asat?” Kuwait Goans” ani ”Canadian Goans” astat, punn Afrikek gele te Afrikander ani Mungllur gele te Mungllurkar, Gõykar nhoi! Ani Gõy bhitor nagri lipient borovpi Romi lipient borovpeancher on’neai kiteak kortat ti konnankuch khobor na. Kendrache Sahitya Akademik Devanagri lipinentuch proti kiteak zai te ami nokllom. Romi ani Kan’nad lipient boroilear Konknni bhas nhoi kai? Kristanv Konknne nhoi kai? Konknni fokot Bamnnanchi bhas kai? Suttke uprant Gõyant Bhanddari ani Moratta samajak moratti bhaxen iskolam kiteak survat kelim kai? Tankam ami Konknne mhunnttanv ani Moratti xikoitanv kiteak kai?

Tea bhair dusre lekh...
Cholchitr porddear...
Utramkhell...
Khellam mollar... ani
Zaitench kitem...

AIZUCH TUJI PROTI SUGUR KOR

Monday, June 14, 2010

Wednesday, May 26, 2010

KONKNNI MANDD ANI PRODORXONN - Miguel Braganza

KONKNNI MANDD ANI PRODORXONN

- Miguel Braganza




Utordde savn Lino-bab Dourado usketa, "Kitlo kall porian Prof. Cardozo-chim ani Prof. Borges-chim kestanvam ami vachtoleanv? Konnem eka borea Konknni mhalgoddean hea dogui Konknni fuddareank ektthaim haddun tanchim kestanvam mittovpak zainant kai?"
Tankam Sebastianv Mariano Borges portipall korta oso; Tomazinho bab zaitem boroita. Tachea khub-xea motam kodden hanv sohomot asam. Punn kaim pavtti tachim vidhanam, mhojea motan vankddim astat.

Tednam hanv tanche fattlem sot, puravea soit, vachpeam fuddeant dovorpacho yotn kortam." Te fuddem boroitat: "Hem amchem apsantlem, veoktigot kestanv nhoi. Toxem aslem zalear V Ixttar zaum anik khoinchea-i madheomant taka suvat naspachi. He vixoi bhouxik (public) mollavele." Amcho maji Khasdar ani maji Amdar ani Montri mhunnttat toxem "Ani anink zai?"

Borges-bab boroitat tern vaitt dhorunk zaina. Te mud'deacher bhasabhas kortat. Tomazinho-baba koddech nhoi, tor Dalgado Konknni Akademi-chea Sekretar, Jose Salvador Fernandes ani mhojea koddenui tancho sompork chaluch asa. Borges bab aslolo ek fatramcho dotor [Geologist] ani te fator te Romi lipient Konknni boroitat vo vaddoitat tanchea suriank [knives] dhar kaddpak vapuddttat. Apleakuch topleo teo surio zalear kitem zata. Nirmonn cholchitrantle kantar "Moga, zalem tern zanv, goddacho panv, mhaka soddxi zalear jiv ditolo hanv" mhunnon to aplem jivit sarta. Gulab chuklo ani pakhlleo na mevleo tor kitem zata? Sebastianv bab Borges kantteamnim fulta! ! Ankvar monis koso mhaka to dista. Anink kai kam na, ani baile borobor kizilam korpak bail-ui na!

Vel'lli-che Borges bab boroitat, "Voilea mathallea khal Lino bab Dourado-chi chitt vachun hanv ojaplom. Dusre-i vachpi oxench chint'tat kai, oso prosn mhojea. monant upzolo. Toso aslear to ttallcho mhunn ho khulaso."

Vel'le-che veller bosun ani kosli-kosli chitnam ietat, kai? Te fuddem boroitat, "Fattlim sov-sat vorsam Tomazinho babakodden mhoji hi bhasabhas cholta. Hea kallant ami dogui borabor-ui vavurleat. Punn ekdam legun amchi koslich tondda tonddi zaunk na. Sogllem xantin ani mogan chol'lam. Mhunnttoch he cheorchechem mull amche bhitorle dusmankayent vo kizilant asa mhunnop samkench chukichem zatolem."
[V-Ixtt.com Abril 24, 2010] Dogui bodmas, kai vachpi chintchea adim ugddas kelear boro. Sebastianv-bab ani Tomazinho-bab, Goy Konknni Akademiche vangddi ek vangddach asle. Sebastianv bab korta Devanagrint nattkam, na zalear te Goy Tiatr Akademint aspak chukche, nasle. Vidvan te. Matxe dedd-xhanne zalear kitem zata?

Vidhyanik monis amcho Sebastianv bab. Hem spoxtt dison ieta jednam te boroitat oxem, "Tacher koslo-i nirnnoi gheuncho aslear to vachpeamnim vo bhousan (general public) ghevpacho, hanv tankam mandar korina; toxem korpacho odhikar mhaka na. Punn vixoyachea soglleach bazuncho vichar zauncho, itloch mhozo hetu. Hanv manddttam tea puraveachem khoreponn topaspacho-i odhikar Tomazinho babasoit sogllea vachpeank asa."

Hem manddar utor Konknnint asa kai?
Ulhas bab Buyanv-chea kantarant, "Chan'neache rati, Maddache savllent, saroilea sobit manddar!" mhollam toxem mandar kai? Ani te korina mhunnttat tern Inglezint bai "Corina" kai?



[JIVIT mhoinallem May 2010 upkaran (pan 11)]
http://jivitkonkanimasik.blogspot.com/2010/05/konknni-mandd-ani-prodorxonn-miguel.html
www.goa-world.com

Saturday, May 8, 2010

ROMI BOROVPEANCHO EKVOTT

ROMI BOROVPEANCHO EKVOTT

Fattlea ankar amcho ogrlekh vachun zaiteach zannamnim amkam fon kele. Kaim zann tor porxim JIVIT-ache kocherint ievn amkam bhettle. ''Romi Lipi khatir nizachim dukham ghollovpi ozunui zaitech asat" oxem ami boroilolem tem khorem mhunn disun ailem.

Kuddchoddear zalolea Romi Lipichea som'melona vorvim Romi Lipi vapurtoleancho ekvott zaunche suvater duspott zalo mhonn kaim zannanchem mhon'nnem zalear Romi Lipi khatir nhoi punn sorkaracho duddu fosfosaunche khatir hem som 'melon ghoddun haddlem mhonn thoddeanchem mono Ayojokanchea nodrentlean som'melon zaitivont zalem, punn vanttekar zaloleanche nodrentlean 'ghannailem ... !' bhair ravon moj'jea polloitoleank sogllem ttaim ttaim fish!

Atam kitem korpachem? Ho prosn ami kitleaxeach zannank kelo. Ogech boslear odik barem oxi thoddeanchi zap zalear 'polloumia an ink kitle mhonn vantte korta poi te' Oxem dusreanchem mono Polloum-ia polloum-ia oxem mhonnot bosle zalear ami amchich hurba moddun uddoitole. Hea khatir koslo tori bandun haddpacho vavr amcheach osttongi zaunkzai.

Devache kurpen amche lagim Romi Lipint boroitoleancho unnav na. Kaim zann voznadik-pezad borovpi, zalear thoddearnnim borovnk niktich survat kelea. Kitem-i zaum dor mhoineank bhorpur sahitya nirmaan zata hem sot konnachean Iipounk zavchena. Kaim zannam lagim onnbhov zalear kaim zanna lagim umed ani kapostad asa.

Atam rochun ieta tea sahityachi molavnni zaunk goroz. Eka borovpean aplea borpavollichi ghottai kitem ani osoktai kitem hem zannun ghenvk zai. Jednam eka borpavollicher bhasabhas zata, tednam tea borpa vollint kitli ghottsann ani kitlo lllmav asa hem thavem zata. Ho proytn eka borovpeak sokla uddounk nhoi punn borea monan tachea borpavollichi mollavnni korun taka sahityik xetran vaddunk adar divop.

Prot'tek bhaxent 'writers forum' asta. Ho forum hea vavrak protsahon dita. Konknnint ho concept novo nhoi. Devnagri lipint boroito leancho fornm asa. Tanchea zomateamnim osli molavnni zata. Sunaparant-acher porian ch'hapun ailolea sahityacher tasanpat'ti zata.

Sahityachi molavnni korunk ektthaim zatoch, borovpeank ap-aple prosn astole. Ap-aple huske astole. Hea- i mud' eancher bhasabhas korun ieta. Konknni borovpeankjeo addkholli asat teo po is korunk vavurpak zata.

DKA -n bhairaileat mhonn konknni borpavollik fatt korop sarkem na. Undrachea ragan ghorak uzo ghalpa sarkem tern. DKA-cho kosloch adar nastana zaiteoch sonvstha vavurtat. JIVIT tantli ek! Romi Konkani Writers Forum osli songhottnna ghoddun haddun hea songhottnnentlean amchean zaito boro vavr korunk zata. Hantunt bhorti zaunk khoxi asa tannim sompark sadouncho.

Dekhun, Romi Lipi vaprun konknni boroitoleam manestanim hea vixoim vichar korcho. Ekvottachi amkam goroz. Ekvottan vavr korpachi goroz. Kallokh kallokh mhonn bobattt marun kosloch faido zaunchona. Tea bodla, ek vat pettoun uzvadd korop faideachem ani xhanneponnachem. Romi Lipintlean konknni bhas boroitoleancho ekvott (writer's forum) ghoddun haddum-ia. Heafornm-ant amchea sahityachi molavnni korunk bhasabhas korum-ia. Sangatan amkam lagu zatoleam dusrea-i prosnank fuddo korum-ia. Dusro amche khatir kitem kortolo mhonn axen ravche suvater, ami amchech khatir sangatan kiteim korum-ia.


(Ogrlek boroupi Micheal Gracias)
JIVIT/ABRIL 2010


www.goa-world.com

Sunday, September 27, 2009

JIVIT - Ank Septembre 2009






Jivit Mhoinnalem somp'pork korun:
Email: jivitkonknni@rediffmail.com

Monday, April 6, 2009

JIVIT - Ank Mars 2009






[Photo Walter Menezes-achea upkarant]

JIVIT - Ank Abril 2009





KRISTACHO NITIDAR

- Walter Menezes, Kepem

Judeyacho Razpal: ek dhanvti nodor
Tiberius, Romachea Somrazan, AD 26 vorsa, Pontius Pilatak Judeyacho razpal nemlo. Valerius Gratus hache fattlean to Judeyacho panchvo razpal zalo. Razpal Caesarea-nt ravtalo ani thuinch thavn pranthacho karbhar choloitalo. Judeya pranthantle nagrik fokt pollevnk naslolea ekach Devachi puza kortale ani oslea Judev lokak sambhallun ghevop titlem sompem kam naslem. Jedna tancheo porbo zataleo, odik korun Paskache somoyar, tedna razpal Jerusaleant ietalo ani thuim aple palasint ravon kaideachi surokxa ani bondobost svota polletalo.
Sumar 5000 soinik tachea hata khal asle ani tantuntlo ek zomo Antonia kil’leant (fortress) urtalo. Ho kil’lo Jerusaleachea Devmondira samkar aslo. Soddanch, chodd husko korpacheo ghoddnuko hangach zataleo. Kaideachi rakhonn korop, dondd-vosuldaranchea vavracher nodor dovrop ani goroz tednam mornnachem formonn marop, hem tachem mukhel kam aslem. Devmondirantlea duddvancho-i (Corbanas) tabo tacheach hatan’ aslo.




Romantle razvottiche chali pormonnem her sogllo pranthacho karbhar, Sanhedrin hi dhorm-sobha choloitali. He sobhent iadniki-kulliyentle Saduki urtale ani tancho fuddari, porom’-iadnik astalo. Pilatachea kallant Kaifas porom’-iadnik aslo. Hi ek rajki nemnnuk zalolean, porom’-iadnika voir Somrazachi podvi asa hem dakhovnk, tachim iadniki-vostram Antonio kil’leant dovortale ani fokt porbo zatat tedna vaprunk ditale.
Tabo gheta thuinch astana, Pilatachem ani Judev lokanchem tonddak tondd laglem. Eke ratri, guptim, tachea soinikamni haddlolea bavtteancher (ensigns) Somrazacho rupkar asa tem pollevn Judev lokan nixedh marlo. Te ensigns tabortob kaddche mhunnon te panch dis somp’ korit ravle. Tori punn Pilatan tanchim magnnim kanar dhorlina. Ani sovea disa, jivexim marpachea hukumachi pasun porva korinastana, Judev moronk toyar asat tem pollevn, aplim panvlam fattim ghevn, Pilatan bavttea veleo kuru kaddun uddoileo.
Oxench ek pavtti, Devmondirantlea duddvancho upeg korun, Jerusalea xarak udok mellunk, 23 moil lambayecho khariz Pilat bandunk sodtalo. Punn Judev lok Devmondirantle duddu he Devak bhettoilole duddu ani te vaprunk Pilatak odhikar na oxem somzotale. Dekhun, dha hozar lok portun rostear aile. Pilatan soddlolea soinikank lagun zaite Judev moronkui pavle. Pilat nirxelo ani he bhaxen khariz bandpacho vavr suru zanvche poilinch padd poddlo.
Jerusalea xarant aslole aple palasint tannem bhair vonttim-cher Somrazak bhettoilolim dalam (shields) bosoilim. Tancher patxayacho zori rupkar naslo tori Judevamni virodh korun, taka tim kaddunk formailim. Novean Pilatak apli man bagovnchi poddli.



AD 26 tem AD 37 ho kall meren Pilat Judeyant urlo.
Ani hea kallant, Pilat ani Judevam modem dubav ani virodhache inglle zollot ravle…


Nazaretcho Jezu: koxttanchea Sukrara disa
Sokall fuddem, Paskache porbechea toyari disa, Pilatachea raz-angnnant uchamboll zalole iadnik ani nagrik ekttaim zale. Nit magunk te tache mukhar ube asle. Pilat aple sodrer boslo. Jezu nanvachea eka mon’xak tannim tachea hatan ghalo.
Hea Jezuk tannim ratri Getsemani molleant dhorlolo ani uprant taka dhorm- sobhent ubo kelolo.
Porje khatir eklo monis melear odik faideachem, osli budh divpi porom’-iadnik Kaifasan Jezuk vicharlolem, Krist tum? Devacho Put tum?
Jezun hajir asloleank soputa khal sanglolem, Hoi, Hanv to!
Hea vellar porom’-iadnik Kaifasan aplim angvostram pinzun soglleank xiddkailole, Hannem devninda kelea. Taka khast favo! Taka khast favo!
Ekttaim zalolea soglleamni ekuch nichev kelolo, Taka moronn favo!
Ani heach khatir tannim Jezuk Pilata sovem haddlolo. Kiteak mornnachem formonn fokot tannench divnk zatalem.
Aple sodrer thavn Pilatan hea Jezuk pollelo. Tache donuim hat doramni bandlole ani tachem khadd toxech kens ghamen dhatt zalole. Punn bhirantichi koslich khunna tachea mukhamollar disonasli.
Tum Judevancho Patxai? tannem vicharlem.
Jezun zabab dilo, Tunch sangtai…
Ani kaim prosn kelea uprant, Pilatan aple sodrer ravon sokla raz-angnnant aslolea lokak porgott kelem, Mhaka hea mon’xacho kosloch guneanv mellonam.
Punn te mottean bobo marunk lagle. Fasak sampddailoli xelli aplea hantantli sutton vochot mhunn soglle mukhel-iadnik ani xastri Jezucher dusrim boglanttam ghalunk lagle, ‘Ak’hea Judeyant, Galileya meren hangasor porian, aple xikovnnen lokak to uchambollaita.’
Galileya hem utor aikonam fuddem, Pilat matxe khuxal zalo. Jezu Galileyacho mhunnttoch to Herod uprazachea odhikara sokol poddtalo. ‘Jem kitem hea niropradhi mon’xa sovem korunk zai tem Heroduch kortolo,’ oxem sangun Pilatan Jezuk Herod upraza sovem vhorunk ani tachi nit korunk formailem.
Pun kaim vellan, Herod uprazan Jezuk porto Pilata sovem pattoilo.
Pilatan uchamboll zalolea lokak anik ek pavtti somzavpacho proitn kelo, ‘Lokak fuslaita mhunn hea mon’xak tumi mhoje-xim haddla ani polleyat, tumche hujir hanvem hea mon’xachi choukoxi keli ani mhaka tache sovem kosloch guneanv mellona…ani Herodikui mellunk na. Tumkam tor khobor asa, hannem mornn favo zata toslem kaim ek korunk na. Dekhun taka khast laitam ani soddtam.’
Jerbond marun, kantteamni vinnlolo mukutt tachea mathear ghalun ani bhuzancher zambllem avoronn uddovn, Pilatan Jezuk bhair haddlo.
Atam tori korit kai te kakut hea mon’xachi? Pilat aplech bhitor suskarlo
Punn iadnik ani xastri kitench kelear tachem kanar dhorunk toyar nasle. Fotti govai divn Judev lok Jezuk khillavnk sodtat, hem atam Pilatak sarkem disun ailem. Tonddak tondd lagun ani xingank xingam guspun, Judevam ani aple modem ghoddloleo fattleo yadi Pilatchea monant portun jiveo zaleo. Apunn tancho dusmann oxem te somzotale mhunn to zannam aslo.
Ani atam Jezuk soddlo zalear…?!
Itlea mhunnosor razpal niti-sodrer boslolo astanam, Procla, tache potinin oxem sangun dhaddlem, ‘Tea promannik mon’xache bhan’goddent tum poddum naka; mhaka tachem sopon poddun, aiz hanvem zaitem bhoglam.’
Nimanne pavtti Pilatan Jezuk mornnachea chopkeantlo vattavnk yevzilem. Paskanche porbe somoyar eka koideak soddun dinvchi ek porompora asli. Tea vorsa Barab’bas nanvacho ek darunn pundd bondkhonnint aslo.
Pilatan loka mukhar novo prosn manddlo, ‘Tumkam hanvem konnank suttka dil’li zai? Barab’basak kai Jezuk?’
Poilinch mukhel iadnikamni fuslailolea pormonnem, lokan bobo marleo, ‘Barab’basak!’
Pilatachem mukhamoll umen buddlem. Tannem vicharlem, ‘Tor hanvem hea Jezuchem kitem korchem?’
Tachim utram bhair sorta thuinch aslim. Lokan huyel marunk survat keli, ‘Khursar mar, taka khursar mar!’
‘Punn tannem kitem vaitt kelam?’ Pilat tanche koddchean zabab sodunk laglo. Punn te zabab divpache sthithint khuim asle?
Ragabhorit zavn tannim Pilatak xiddkavnk survat keli, ‘Hea mon’xak soddxi zalear tum Somrazacho ixtt nhoi; apnnakuch raza korta to monis Somrazacho virodhi zata!’
Him utram aikonam fuddem Pilatachea monant bhirantichem bhut ubem zalem. Apli ekuch fotti govai hea Judevamni Somrazak dili zalear to ghoddie he pavtti apleak sodrevelo khontt marun denvoitolo, hacho tannem soddsoddit odmas kelo.
Tedna aplem kainch ek cholonam punn odik, odik uchambollai zata tem pollevn, Pilatan udok haddunk lailem ani loka hujir aple hat dhule.
Soglleank, ani odik korun hajir aslolea xastreank zannam zavnk, Pilat he khunne vorvim (symbolic gestrure) Dusri Somurt hea Adlea Korarantlea pustokacho upeg korun fuddem jem kitem ghoddchem aslem taka apunn zababdari nhoi mhunn sangunk sodlem:
Magir lagxilea xarantle soglle mukheli te (gomtti moddlole) gayecher aple hat dhutole ani he porim mhunntolet, ‘Ami tea mon’xak marunk na, ani taka konnem marla tem ami nokllonv.” (DS 21:7,8)
Uprant, Pilatan Barabasak soddlo ani khursar khillavnk Jezuk Judevanchea adhin kelo.
Khursa voir ghalunk Pilatan ek nam’lekh boroilo: Jezu Nazaretkar, Judevancho Patxai.
Ho nam’lekh vachinam fuddem, mukhel iadnik Pilatak fors korunk lagle :Ho monis apunn Judevancho Patxai mhunntalo, oxem boroi mhunnon.
Punn Pilatan zabab dilo, ‘Hanvem boroilem tem boroilem!’
Ani donparchea vellar, Golgotha mhunnttat te suvater jednam Jezun khursar aplo prann soddlo tednam surian aplem tondd damplem ani soglleak kallokh zalo. Dev-mondiracho podd’ddo pinzun doxim zalo, bhuim kampli, khoddpam futtlim ani zobor bhiyevun, xotpoti ani tachea boroborcheamni mhollem, ‘Ho khoreponnim Devacho Put also!’

Jezuchea mornna uprant: kitem ghoddlem, kitem mell’lem
AD 36 vorsa, Samariyant ek khotto provadi (false prophet) vhoir sorlo ani Gerizim dongrar Moizesan lipovn dovorlolim povitr aidonam aple pattlavdarank dakhovnk mukhar sorlo. Dongra mullant soinik ani pattlavdaranche zalole lottafottint zaitea lokank moron ailem ani haka lagon razpal mhunn Pilatak nikllailo ani tachea zagear Marcellus-ak novo razpal mhunn haddlo.
Itle mozgotim AD 37 vorsa Pilat Roma xarant pavta mhollear Tiberius Somrazak moronn ailem ani Gaius (Caligula) ho novo Somraza zalo.
Sarki khobor zori mellonam tori kaim zannachem mot asa kim apleacher poddlolo ho kallo daag sonsunk zainam zavn Pilatan atmhatya keli.
1961 vorsa Caesarea-ntlea purvilem theatre ustita astanam (archaeological excavation) eke moddlole chunea fatrir him utram kantoilolim aslim:
..S TIBERIEVM…(PO)NTIVS PILATVS
(PRAE)CTVS IDVA(EA)E
Tiberius Somrazachea manank bhettoilole fatrir aslolim utram vachun itihaskarank ek
prosn poddla: Pilat Judeyacho razpal aslo kai Prefect?
Hi fator sodeak Jerusaleant aslolea Israel Museum-ant dovorloli asa.



XEVOTT
Lekh toyar korunk adar:
Fallen Empires / Rusty Russell
Pontius Pilate / Jona Lendering
Pontius Pilate / Julian Spriggs
The man who sentenced Christ to die / Ernest Hauser
Chitr: Ecce Homo / Antonio Ciseri
Fatricho fottu: internet-antlean download kela


[Ho lekh ani fotu JIVIT magiskachea upkarant Gulf-Goans e-Newsletter,
www.goa-world hannim vitraunim kel'lea. Ami JIVIT karbari ani sompapdpeak
kheritponnim dinvastat]

The Chief Editor of JIVIT, Michael Gracias can be contacted at Cell: 9850466037
or email: jivit@queeny.com / jivitkonknni@rediffmail.com